Sa Trung Kim (砂中金) — Nạp Âm hành Kim: Giáp Ngọ, Ất Mùi

1. Chữ Hán gốc nghĩa — 砂中金 vàng lẫn trong hạt cát

Tên gọi ghép từ ba chữ: 砂 (Sa) là cát, hạt cát; 中 (Trung) là ở trong, lẫn giữa; 金 (Kim) là vàng, kim loại quý. Gộp lại, 砂中金 nghĩa đen là “vàng ở trong cát” — vàng sa khoáng còn lẫn với cát bãi, chưa tách ra.

Người xưa hình dung đây là vàng đã lộ thiên nhưng còn vụn vặt, rải khắp mặt đất, lẫn trong cát. Khác Hải Trung Kim ẩn kín dưới lòng biển, Sa Trung Kim đã hiện ra ngoài ánh sáng, chỉ có điều giá trị của nó bị phân tán, chưa gom lại thành khối. Muốn thành của quý, nó buộc phải qua hai công đoạn: đãi lọc bỏ cát và nung luyện. Chính cái tượng “chờ tay người sàng lọc” này làm nên tính cách riêng của Sa Trung Kim so với năm loại Kim còn lại.

2. Thuộc tính từ chân kinh

Sách Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), quyển một, phần Luận Nạp Âm, tả Sa Trung Kim là chất báu giấu trong cát, phải qua đãi lọc nung luyện, lại nhờ tay người mới thành quý. Nguyên văn chữ Hán (trích phần đầu):

砂中金者，刚形布地，宝质藏砂，直教陶洗为珍，必须因人始贵。此金非炉火则不能制，但甲午见丙寅，寅中火生，寅午合局，柱无长生之土则燥，更值木助。
Dịch: Sa Trung Kim là hình chất cứng rải khắp mặt đất, chất báu giấu trong cát, phải đem đãi lọc nung luyện mới thành của quý, ắt nhờ tay người mới trở nên quý giá. Thứ vàng này không có lửa lò thì không thể rèn luyện; nhưng Giáp Ngọ gặp Bính Dần, trong Dần có hỏa sinh, Dần–Ngọ hợp thành cục, trong trụ không có thổ trường sinh thì khô nóng, lại thêm mộc trợ giúp cho lửa.
《三命通會》(Tam Mệnh Thông Hội) — quyển một (卷一), phần 論納音 (Luận Nạp Âm), mục 甲午乙未砂中金 (bản lưu trữ nội bộ).

Từ đoạn trên, các thuộc tính cốt lõi của Sa Trung Kim tóm gọn trong bảng sau, hành và cặp tuổi lấy theo công cụ tính nạp âm trên web:

3. Quan hệ sinh — khắc của Sa Trung Kim

Sa Trung Kim mang hành Kim, nên theo lẽ Ngũ Hành, nó nằm trong hai chuỗi quan hệ chung của hành Kim: chuỗi tương sinh và chuỗi tương khắc.

Điểm khác biệt của riêng Sa Trung Kim nằm ở quan hệ với Hỏa. Thông thường Hỏa khắc Kim, là thứ Kim phải kiêng. Nhưng vàng vụn lẫn cát thì không thể tự thành khí, nên Tam Mệnh Thông Hội nói nó “không có lửa lò thì không thể rèn luyện”. Ở đây lửa vừa là cái khắc, vừa là cái làm nên. Trái lại, thứ nó thật sự sợ là bị vùi thêm vào cát đất, khiến vàng đã lộ lại bị chôn lấp. So với Hải Trung Kim vốn “thành khí chẳng mượn hỏa lực”, Sa Trung Kim đi ngược lại: phải có lửa mới quý. Đây là nguyên lý nạp âm — cùng một hành Kim nhưng mỗi loại có cách “thành khí” khác nhau tùy tượng hình.

Xem nạp âm mệnh CỦA BẠN →
Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự miễn phí — biết năm sinh của bạn thuộc Nạp Âm nào, hành gì trong Ngũ Hành

4. Câu hỏi thường gặp

Sa Trung Kim thuộc hành gì?

Sa Trung Kim thuộc hành Kim. Đây là hành nạp âm chung cho cả 2 tuổi Giáp Ngọ (甲午) và Ất Mùi (乙未), theo công cụ tính nạp âm trên web và đối chiếu Tam Mệnh Thông Hội.

Sa Trung Kim gồm những tuổi nào?

Sa Trung Kim gồm 2 Hoa Giáp: Giáp Ngọ (甲午) và Ất Mùi (乙未). Giáp Ngọ mang can Dương, Ất Mùi mang can Âm, hợp thành một cặp đủ đôi Âm Dương trong vòng 60 Hoa Giáp.

Vì sao Sa Trung Kim cần lửa lò mới thành khí?

Vì Sa Trung Kim là vàng vụn lẫn trong cát. Theo Tam Mệnh Thông Hội, thứ vàng này “không có lửa lò thì không thể luyện” — phải qua nung đãi mới tách khỏi cát mà thành của quý, khác Hải Trung Kim vốn không mượn hỏa lực.

Sa Trung Kim hợp và kỵ với hành nào?

Theo lẽ Ngũ Hành, Kim được Thổ sinh và sinh ra Thủy; Kim khắc Mộc và bị Hỏa khắc. Riêng Sa Trung Kim tượng vàng lẫn cát nên ưa lửa lò rèn luyện, nhưng sợ bị vùi thêm vào cát đất khiến vàng bị chôn lấp.

Khám phá thêm

• Hải Trung Kim (海中金) — vàng trong biển, cùng hành Kim; đối chiếu để thấy loại Kim không cần lửa, ngược hẳn Sa Trung Kim.
• Lư Trung Hỏa (爐中火) — lửa trong lò, hành Hỏa; chính thứ lửa lò mà Sa Trung Kim cần để rèn luyện.
• Đại Lâm Mộc (大林木) — rừng lớn, hành Mộc; loại mà Kim khắc trong vòng tương khắc.
• Nạp Âm là gì? — tổng quan 30 Nạp Âm và cách suy hành từ Lục Thập Hoa Giáp.
• Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự — tra nạp âm và mệnh Ngũ Hành theo giờ sinh.
• Công cụ Ngũ Hành — tra tương sinh, tương khắc giữa Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.