Tang Đố Mộc (桑柘木) — Nạp Âm hành Mộc: Nhâm Tý, Quý Sửu

1. Chữ Hán gốc nghĩa — 桑柘木 gỗ cây dâu, cây chá

Tên gọi ghép từ ba chữ: 桑 (Tang) là cây dâu — loài cây quen thuộc, lá dùng nuôi tằm; 柘 (Đố) là cây chá, còn gọi là dâu núi — thân gỗ cứng, lá cũng dùng nuôi tằm; 木 (Mộc) là cây, gỗ, hành Mộc. Gộp lại, 桑柘木 chỉ chung loài cây trồng để nuôi tằm.

Đây không phải cây lấy gỗ dựng nhà hay cây rừng cao lớn, mà là cây gắn với nghề tơ lụa. Người xưa xem cây dâu, cây chá là nền tảng của nghề dệt: có lá dâu mới có tằm, có tằm mới có tơ, có tơ mới có lụa là gấm vóc. Vì thế Tang Đố Mộc mang tính cách âm thầm nuôi dưỡng, hữu dụng mà không khoe mình — khác hẳn Đại Lâm Mộc là rừng lớn ngút ngàn hay Tùng Bách Mộc là cây cứng cỏi chịu sương tuyết.

2. Thuộc tính từ chân kinh

Sách Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), quyển một, phần Luận Nạp Âm, mô tả Tang Đố Mộc là gốc của lụa là gấm vóc, ưa nhất đất cát làm nền rễ. Nguyên văn chữ Hán (trích phần đầu):

桑柘木者，缯彩??基，绮罗根本，士民飘飘之袂，圣贤楚楚之衣，此木供蚕为弧，其用甚大。最爱砂土，以为根基，又以辰巳为蚕食之地，不宜刑冲互破，路旁、大驿二土次吉，余土无益。
Dịch: Tang Đố Mộc là nền của lụa màu, cội rễ của gấm là. Là tay áo phấp phới của kẻ sĩ thường dân, là áo xống tề chỉnh của bậc thánh hiền. Cây này nuôi tằm, công dụng rất lớn. Ưa nhất là sa thổ (đất cát) để làm gốc rễ; lại lấy Thìn, Tỵ làm đất tằm ăn lá, không nên bị hình xung phá lẫn nhau. Hai loại thổ Lộ Bàng và Đại Dịch thì tốt bậc kế, các thổ khác vô ích.
《三命通會》(Tam Mệnh Thông Hội) — quyển một (卷一), phần 論納音 (Luận Nạp Âm), mục 壬子癸丑桑柘木 (bản lưu trữ nội bộ, nguyên văn Hán giản thể; dấu ?? là chỗ chữ mờ trong bản gốc).

Từ đoạn trên, các thuộc tính cốt lõi của Tang Đố Mộc tóm gọn trong bảng sau, số liệu lấy theo công cụ tính nạp âm trên web:

3. Quan hệ sinh — khắc của Tang Đố Mộc

Tang Đố Mộc mang hành Mộc, nên theo lẽ Ngũ Hành, nó nằm trong hai chuỗi quan hệ chung của hành Mộc: chuỗi tương sinh và chuỗi tương khắc.

Điểm riêng của Tang Đố Mộc là quan hệ với Thổ và Kim không hoàn toàn theo lẽ tương khắc thông thường. Vì đây là cây nuôi tằm cần được trồng và chăm, nên Tam Mệnh Thông Hội nói nó “ưa nhất sa thổ để làm gốc rễ” — đất mà Mộc khắc ở đây lại thành nền nuôi cây. Với Kim, sách nói “Sa Trung Kim đứng đầu, Kiếm Phong Kim tỉa sửa được cây này” — dao kéo không phải để chặt mà để cắt tỉa cho cây đẹp. Đây là nguyên lý nạp âm: cùng hành Mộc nhưng mỗi loại có cách nuôi dưỡng, thành tài khác nhau tùy tượng hình.

Xem nạp âm mệnh CỦA BẠN →
Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự miễn phí — biết năm sinh của bạn thuộc Nạp Âm nào, hành gì trong Ngũ Hành

4. Câu hỏi thường gặp

Tang Đố Mộc thuộc hành gì?

Tang Đố Mộc thuộc hành Mộc. Đây là hành nạp âm chung cho cả 2 tuổi Nhâm Tý (壬子) và Quý Sửu (癸丑), theo công cụ tính nạp âm trên web và đối chiếu Tam Mệnh Thông Hội.

Tang Đố Mộc gồm những tuổi nào?

Tang Đố Mộc gồm 2 Hoa Giáp: Nhâm Tý (壬子) và Quý Sửu (癸丑). Đây là loại Mộc đầu tiên xuất hiện trên hàng can Nhâm Quý trong vòng Lục Thập Hoa Giáp.

Tang Đố Mộc nghĩa là gì?

Tang Đố Mộc là gỗ của cây dâu (桑) và cây chá (柘) — hai loài cây trồng để lấy lá nuôi tằm, từ đó kéo tơ dệt lụa. Theo Tam Mệnh Thông Hội, đây là gốc của lụa là gấm vóc, công dụng rất lớn.

Tang Đố Mộc hợp và kỵ với hành nào?

Theo lẽ Ngũ Hành, Mộc được Thủy sinh và sinh ra Hỏa; Mộc khắc Thổ và bị Kim khắc. Riêng Tang Đố Mộc là cây nuôi tằm nên chân kinh nói ưa nhất sa thổ làm gốc rễ và Sa Trung Kim để tỉa sửa.

Khám phá thêm

• Đại Lâm Mộc (大林木) — rừng lớn, cùng hành Mộc; đối chiếu để thấy cây nuôi tằm khác cây rừng ngút ngàn ra sao.
• Lư Trung Hỏa (爐中火) — lửa trong lò, hành Hỏa; hành mà Mộc sinh ra.
• Hải Trung Kim (海中金) — vàng trong biển, hành Kim; hành khắc Mộc trong vòng tương khắc.
• Nạp Âm là gì? — tổng quan 30 Nạp Âm và cách tính Lục Thập Hoa Giáp.
• Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự — tra nạp âm và mệnh Ngũ Hành theo giờ sinh.
• Công cụ Ngũ Hành — tra tương sinh, tương khắc giữa Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.