Sơn Hạ Hỏa (山下火) — Nạp Âm hành Hỏa: Bính Thân, Đinh Dậu

1. Chữ Hán gốc nghĩa — 山下火 lửa nơi chân núi

Tên gọi ghép từ ba chữ: 山 (Sơn) là núi, ngọn núi; 下 (Hạ) là dưới, phía dưới; 火 (Hỏa) là lửa. Gộp lại, 山下火 nghĩa đen là “lửa dưới núi” — thứ lửa nhỏ cháy nơi chân núi, giữa cỏ cây thấp.

Người xưa không hình dung đây là đám cháy lớn, mà là ánh sáng lấp lánh giữa đám cỏ, rực trên vân hoa, điểm trên lá của rừng lạnh, chấm màu lên áo sau tấm rèm. Đông Phương Sóc gọi thứ lửa này là “huỳnh hỏa”, tức lửa đom đóm. Đó là ngọn lửa nhỏ, mềm và dịu, tỏa sáng âm thầm chứ không thiêu đốt. Chính nét “nhỏ mà sáng, dịu mà quý” này làm nên tính cách riêng của Sơn Hạ Hỏa so với năm loại Hỏa còn lại trong Nạp Âm.

2. Thuộc tính từ chân kinh

Sách Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), quyển một, phần Luận Nạp Âm, ví Sơn Hạ Hỏa là lửa đom đóm lập lòe, ưa gặp Thủy, sinh mùa thu thì quý. Nguyên văn chữ Hán:

山下火者，草间熠耀，花理荧煌，寒林缀叶之光，隔幔点衣之彩，方朔以荧火名之，故妙选有荧火照水格，遇秋生则贵，为卿监，是以此火喜水，地支逢亥子，或纳音水更逢申酉月是也。或以山下之火最喜木与山，更得风来增辉为贵，又不以荧火论矣。
Dịch: Sơn Hạ Hỏa là thứ lửa lấp lánh giữa đám cỏ, rực rỡ trên vân hoa, ánh sáng điểm trên lá của rừng lạnh, sắc màu chấm lên áo sau tấm rèm. Đông Phương Sóc lấy tên “huỳnh hỏa” (lửa đom đóm) mà gọi, nên sách Diệu Tuyển có cách “Huỳnh hỏa chiếu thủy” (lửa đom đóm soi mặt nước), sinh vào mùa thu thì quý, làm đến chức Khanh Giám. Bởi vậy thứ lửa này ưa Thủy: địa chi gặp Hợi, Tý, hoặc nạp âm Thủy lại gặp tháng Thân, Dậu là hợp. Cũng có thuyết cho rằng lửa dưới núi thích nhất là Mộc và núi, thêm gió đến làm tăng ánh rực thì quý, khi ấy lại không luận theo lửa đom đóm nữa.
《三命通會》(Tam Mệnh Thông Hội) — quyển một (卷一), phần 論納音 (Luận Nạp Âm), mục 丙申丁酉山下火 (bản lưu trữ nội bộ, nguyên văn Hán giản thể).

Từ đoạn trên, các thuộc tính cốt lõi của Sơn Hạ Hỏa tóm gọn trong bảng sau, số liệu lấy theo công cụ tính nạp âm trên web:

3. Quan hệ sinh — khắc của Sơn Hạ Hỏa

Sơn Hạ Hỏa mang hành Hỏa, nên theo lẽ Ngũ Hành, nó nằm trong hai chuỗi quan hệ chung của hành Hỏa: chuỗi tương sinh và chuỗi tương khắc.

Điểm khác biệt của riêng Sơn Hạ Hỏa nằm ở quan hệ với Thủy. Theo lẽ thường, nước khắc lửa, lửa gặp nước là bị dập. Nhưng vì đây là thứ lửa đom đóm nhỏ, tỏa sáng nhờ soi bóng trên mặt nước, nên Tam Mệnh Thông Hội nêu cách “huỳnh hỏa chiếu thủy” — lửa đom đóm soi mặt nước, sinh mùa thu thì quý. Ngoài ra thứ lửa này còn ưa Mộc và núi làm chỗ nương, thêm gió đến thì ánh sáng càng rực. Đây là nguyên lý nạp âm: cùng một hành Hỏa nhưng mỗi loại có cách “sáng” và điều kiện “thành khí” khác nhau tùy tượng hình.

Xem nạp âm mệnh CỦA BẠN →
Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự miễn phí — biết năm sinh của bạn thuộc Nạp Âm nào, hành gì trong Ngũ Hành

4. Câu hỏi thường gặp

Sơn Hạ Hỏa thuộc hành gì?

Sơn Hạ Hỏa thuộc hành Hỏa. Đây là hành nạp âm chung cho cả 2 tuổi Bính Thân (丙申) và Đinh Dậu (丁酉), theo công cụ tính nạp âm trên web và đối chiếu Tam Mệnh Thông Hội.

Sơn Hạ Hỏa gồm những tuổi nào?

Sơn Hạ Hỏa gồm 2 Hoa Giáp: Bính Thân (丙申) và Đinh Dậu (丁酉). Đây là cặp thứ chín trong 60 Hoa Giáp, ứng với thứ tự thứ chín trong 30 Nạp Âm.

Vì sao Sơn Hạ Hỏa lại ưa Thủy?

Vì Sơn Hạ Hỏa là thứ lửa nhỏ lập lòe như đom đóm, không phải lửa lớn. Tam Mệnh Thông Hội nêu cách “huỳnh hỏa chiếu thủy” (lửa đom đóm soi mặt nước), sinh vào mùa thu thì quý, nên thứ lửa này ưa Thủy khác với lẽ thường Thủy khắc Hỏa.

Sơn Hạ Hỏa hợp và kỵ với hành nào?

Theo lẽ Ngũ Hành, Hỏa được Mộc sinh và sinh ra Thổ; Hỏa khắc Kim và bị Thủy khắc. Riêng Sơn Hạ Hỏa tượng lửa nhỏ nơi chân núi nên lại ưa Thủy, ưa Mộc và núi, thêm gió đến làm tăng ánh sáng.

Khám phá thêm

• Hải Trung Kim (海中金) — vàng trong biển, hành Kim; loại mà Hỏa khắc trong vòng tương khắc.
• Lư Trung Hỏa (爐中火) — lửa trong lò, cùng hành Hỏa; đối chiếu để thấy lửa lò mạnh khác lửa đom đóm dịu.
• Đại Lâm Mộc (大林木) — rừng lớn, hành Mộc; hành sinh ra Hỏa, làm chỗ nương cho lửa.
• Nạp Âm là gì? — tổng quan 30 Nạp Âm và cách tính từ Lục Thập Hoa Giáp.
• Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự — tra nạp âm và mệnh Ngũ Hành theo giờ sinh.
• Công cụ Ngũ Hành — tra tương sinh, tương khắc giữa Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.