Bạch Lạp Kim (白蜡金) — Nạp Âm hành Kim: Canh Thìn, Tân Tỵ

1. Chữ Hán gốc nghĩa — 白蜡金 vàng trắng như sáp nến

Tên gọi ghép từ ba chữ: 白 (Bạch) là trắng, sáng; 蜡 (Lạp) là sáp, sáp nến; 金 (Kim) là vàng, kim loại quý. Gộp lại, 白蜡金 nghĩa đen là “vàng sáp trắng” — thứ kim loại có màu trắng sáng, óng như lớp sáp mới.

Người xưa hình dung đây là mảnh ngọc quý ở núi Côn, là vàng còn sót bên bến sông Lạc — thứ vàng đã ngưng tụ khí âm dương, sáng sạch tự thân. Vì thế nó được xem là “chính sắc của vàng”, tức màu vàng chuẩn nhất trong các loại Kim. Nhưng dù đẹp sẵn, thứ vàng này vẫn còn mềm như sáp, phải qua lửa lò nung đúc mới cứng cáp thành khí dùng được. Chính nét “đã sáng mà còn cần luyện” làm nên tính riêng của Bạch Lạp Kim.

2. Thuộc tính từ chân kinh

Sách Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), quyển một, phần Luận Nạp Âm, tả Bạch Lạp Kim là ngọc núi Côn, vàng bến Lạc, hình sáng thể sạch, chính sắc của vàng, và nhấn mạnh thứ vàng này chỉ ưa lửa lò tôi luyện. Nguyên văn chữ Hán:

白蜡金者，昆山片玉，洛浦遗金，交栖日月之光，凝聚阴阳之气，形明体洁，乃金之正色也。此金惟喜火炼，须炉中炎火。然庚辰见之，若无水济，主贫夭，辛巳却以贵论，缘巳是金生之地，见丙寅化水逢贵故也；山下火生早，主荣贵，亦须水助方得。井泉、大溪俱为贵格。庚官在丁，辛官在丙，故庚见丁丑，官贵俱全；辛见丙子，不如癸巳更清，不贵即富。论中见木，逢多无益，以此金不能相克。若柱遇无气之火，却要木生，有禄马贵人方吉。见土只宜磨砌，方成器物，则吉，别土无用。金忌海砂，为汨没，日时逢火则荣。若见清金，加水相助，火亦不爱，只怕冲刑。妙选有哨风猛虎格，以此金日时遇辛巳或乙巳是也。
Dịch: Bạch Lạp Kim là mảnh ngọc núi Côn, vàng sót bên bến Lạc, cùng ở với ánh sáng mặt trời mặt trăng, ngưng tụ khí âm dương, hình sáng thể sạch, ấy là chính sắc của vàng. Thứ vàng này chỉ ưa lửa tôi luyện, cần lửa nóng trong lò. Song Canh Thìn gặp nó, nếu không có thủy cứu giúp thì chủ nghèo yểu; Tân Tỵ lại luận là quý, bởi Tỵ là đất Kim sinh, gặp Bính Dần hóa thủy gặp quý vậy; Sơn Hạ Hỏa sinh sớm thì chủ vinh hiển, song cũng cần thủy trợ mới được. Tỉnh Tuyền, Đại Khê đều là cách quý. Quan của Canh ở Đinh, quan của Tân ở Bính, nên Canh gặp Đinh Sửu thì quan quý đều đủ; Tân gặp Bính Tý không bằng Quý Tỵ càng trong, không quý thì giàu. Trong lá số gặp Mộc, gặp nhiều cũng vô ích, vì thứ vàng này không thể tương khắc. Nếu trụ gặp hỏa vô khí thì lại cần Mộc sinh, có Lộc Mã Quý Nhân mới cát. Gặp Thổ chỉ nên mài giũa mới thành khí vật thì tốt, thổ khác vô dụng. Kim kỵ Hải Sa vì thành chìm lấp, ngày giờ gặp hỏa thì vinh. Nếu gặp Kim trong, thêm thủy trợ giúp thì hỏa cũng không ưa, chỉ sợ xung hình. Sách Diệu Tuyển có cách “Sao Phong Mãnh Hổ”, lấy thứ vàng này ngày giờ gặp Tân Tỵ hoặc Ất Tỵ là vậy.
《三命通會》(Tam Mệnh Thông Hội) — quyển một (卷一), phần 論納音 (Luận Nạp Âm), mục 庚辰辛巳白蜡金 (bản lưu trữ nội bộ).

Từ đoạn trên, các thuộc tính cốt lõi của Bạch Lạp Kim tóm gọn trong bảng sau, số liệu lấy theo công cụ tính nạp âm trên web:

3. Quan hệ sinh — khắc của Bạch Lạp Kim

Bạch Lạp Kim mang hành Kim, nên theo lẽ Ngũ Hành, nó nằm trong hai chuỗi quan hệ chung của hành Kim: chuỗi tương sinh và chuỗi tương khắc.

Điểm khác biệt của riêng Bạch Lạp Kim nằm ở quan hệ với Hỏa. Với Hải Trung Kim, lửa là thứ thừa vì vàng ấy vô hình. Nhưng Bạch Lạp Kim là vàng đã lộ, còn mềm như sáp, nên Tam Mệnh Thông Hội nói nó “chỉ ưa lửa tôi luyện, cần lửa nóng trong lò”. Dù vậy nếu chỉ có lửa mà thiếu thủy thì tuổi Canh Thìn dễ nghèo yểu — nên cần chút nước điều hòa. Đây là nguyên lý nạp âm: cùng một hành Kim nhưng mỗi loại có cách “thành khí” khác nhau tùy tượng hình.

Xem nạp âm mệnh CỦA BẠN →
Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự miễn phí — biết năm sinh của bạn thuộc Nạp Âm nào, hành gì trong Ngũ Hành

4. Câu hỏi thường gặp

Bạch Lạp Kim thuộc hành gì?

Bạch Lạp Kim thuộc hành Kim. Đây là hành nạp âm chung cho cả 2 tuổi Canh Thìn (庚辰) và Tân Tỵ (辛巳), theo công cụ tính nạp âm trên web và đối chiếu Tam Mệnh Thông Hội.

Bạch Lạp Kim gồm những tuổi nào?

Bạch Lạp Kim gồm 2 Hoa Giáp: Canh Thìn (庚辰) và Tân Tỵ (辛巳). Đây là cặp Kim đứng giữa vòng 60 Hoa Giáp.

Vì sao Bạch Lạp Kim lại ưa lửa?

Vì đây là thứ vàng sáng trong, chính sắc của kim loại, nhưng còn mềm nên vẫn cần tôi luyện. Tam Mệnh Thông Hội nói nó “chỉ ưa lửa tôi luyện, cần lửa nóng trong lò” — khác hẳn Hải Trung Kim vốn không mượn hỏa lực.

Bạch Lạp Kim hợp và kỵ với hành nào?

Theo lẽ Ngũ Hành, Kim được Thổ sinh và sinh ra Thủy; Kim khắc Mộc và bị Hỏa khắc. Riêng Bạch Lạp Kim ưa lửa lò nung, lại cần chút thủy trợ để không khô cháy, và kỵ nhất là xung hình.

Khám phá thêm

• Hải Trung Kim (海中金) — vàng trong biển, cùng hành Kim; đối chiếu để thấy loại thì cần lửa, loại thì không.
• Lư Trung Hỏa (爐中火) — lửa trong lò, hành Hỏa; chính thứ lửa lò mà Bạch Lạp Kim ưa để thành khí.
• Đại Lâm Mộc (大林木) — rừng lớn, hành Mộc; loại mà hành Kim khắc trong vòng tương khắc.
• Nạp Âm là gì? — tổng quan 30 Nạp Âm và cách suy hành từ Can Chi.
• Lập lá số Tứ Trụ Bát Tự — tra nạp âm và mệnh Ngũ Hành theo giờ sinh.
• Công cụ Ngũ Hành — tra tương sinh, tương khắc giữa Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.