Lục Hào
Nạp Giáp

Cấu Trúc Quẻ Lục Hào — Từ 6 Hào Đến Bản Đồ Cát Hung

Nạp Giáp — Gán "Địa Chỉ" Cho Từng Hào

Chữ Nạp 納 nghĩa là thu nhận, Giáp 甲 là Thiên Can đầu tiên — Nạp Giáp hiểu đơn giản là "đưa hệ thống Can Chi vào trong quẻ Dịch". Mỗi quẻ Dịch gồm 6 hào xếp từ dưới lên: 3 hào dưới gọi là Nội Quái (quẻ trong), 3 hào trên gọi là Ngoại Quái (quẻ ngoài). Mỗi quái thuộc 1 trong 8 quẻ đơn (Bát Quái), và mỗi quẻ đơn có bộ Can Chi riêng. Ví dụ: quẻ Càn ☰ khi ở trong thì nạp Giáp Tý — Giáp Dần — Giáp Thìn, khi ở ngoài nạp Nhâm Ngọ — Nhâm Thân — Nhâm Tuất. Nhờ Nạp Giáp, mỗi hào có Ngũ Hành riêng (từ Địa Chi) — đây là nền tảng để tính Lục Thân và Vượng Suy. Hệ thống Ngũ Hành tương sinh tương khắc chính là "ngôn ngữ" mà Lục Hào dùng để luận cát hung.

Tám Cung Và Thế Ứng — Bản Đồ 64 Quẻ

Kinh Phòng chia 64 quẻ thành 8 cung, mỗi cung mang tên một quẻ đơn: Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài. Mỗi cung gồm 8 quẻ xếp theo thứ tự biến hào: Bản Cung (quẻ thuần) → Nhất Thế (biến hào 1) → Nhị Thế → Tam Thế → Tứ Thế → Ngũ Thế → Du Hồn (biến hào 4 ngược) → Quy Hồn (3 hào dưới trở về gốc). Trong mỗi quẻ, hào Thế đại diện cho người hỏi, hào Ứng đại diện cho đối phương hoặc hoàn cảnh. Vị trí Thế Ứng thay đổi theo từng quẻ — ví dụ quẻ Nhất Thế thì Thế ở hào 1, Ứng ở hào 4. Ngũ Hành của Cung quyết định Lục Thân toàn quẻ: hào nào cùng hành với Cung là Huynh Đệ, hào sinh Cung là Phụ Mẫu, Cung sinh hào là Tử Tôn, hào khắc Cung là Quan Quỷ, Cung khắc hào là Thê Tài.

Dụng Thần — Chìa Khóa Luận Giải Mọi Quẻ

Dụng Thần là hào đại diện cho sự việc đang hỏi, được xác định dựa trên loại câu hỏi. Ví dụ: hỏi tiền bạc thì Dụng Thần là hào Thê Tài, hỏi thi cử hay thăng tiến thì là Quan Quỷ, hỏi sức khỏe cha mẹ thì là Phụ Mẫu. Sau khi xác định Dụng Thần, người luận quẻ xem xét: hào đó vượng hay suy theo mùa (Nguyệt Kiến), có được Nhật Thần sinh trợ không, có rơi vào Không Vong (hai Chi "trống" trong tuần 10 ngày) không, có bị Nguyệt Phá hay Nhật Phá không. Ngoài ra còn phân tích Nguyên Thần (hào sinh Dụng Thần — lực hỗ trợ), Kỵ Thần (hào khắc Dụng Thần — lực cản trở), và Cừu Thần (hào khắc Nguyên Thần). Toàn bộ hệ thống này giúp xác định sự việc thuận lợi hay trắc trở, và ước tính thời điểm ứng nghiệm gọi là Ứng Kỳ. Nếu bạn chưa quen Ngũ Hành tương sinh tương khắc, đó là kiến thức nền tảng cần nắm trước khi học luận quẻ Lục Hào.

Hào Động và hào Tĩnh là phân biệt quan trọng nhất trong Lục Hào. Khi gieo xu, kết quả 3 mặt giống nhau (Lão Dương hoặc Lão Âm) tạo ra hào Động — hào đang biến chuyển, sẽ đổi sang trạng thái ngược lại trong quẻ Biến. Hào Động mang năng lượng thay đổi: nó có thể sinh hoặc khắc các hào khác, tạo hiệu ứng lan tỏa trong toàn quẻ. Các khái niệm nâng cao như Hồi Đầu Sinh (hào biến sinh ngược hào gốc — tốt), Hồi Đầu Khắc (hào biến khắc ngược — xấu), Phản Ngâm (hào biến xung hào gốc — bất ổn), Phục Ngâm (hào biến cùng Chi — dậm chân tại chỗ) đều xoay quanh mối quan hệ giữa hào Động và hào Biến của nó. Phương pháp phân tích này khác hẳn tra cứu 64 quẻ chỉ đọc ý nghĩa tổng quát — Lục Hào đi sâu vào từng hào để vẽ nên bức tranh chi tiết của sự việc.